Codex puanı nasıl hesaplanır?

Dört puan

Codex puanı Ana puan üç puanın eşit ağırlıklı ortalamasıdır: Güven, Likidite ve Hacim puanları. Sonuç tam sayıya yuvarlanır. Aşağıdaki üç puanın ortalaması her zaman Codex puanını verir; tek istisna “Ortalamayı geçersiz kılabilen durumlar” bölümünde sayılanlardır.

Güven puanı nelere bakar?

• Token yaşı: çok yeni tokenler fazladan puan kaybeder; bu geçici ceza ilk hafta içinde giderek azalır. Bölümdeki diğer kesintilere ek olarak uygulanır.
• Yetkiler ve vergiler: hâlâ yeni token basılabiliyor mu, cüzdanlar dondurulabiliyor mu, sahip başka hangi kontrolleri elinde tutuyor, transfer vergisi var mı ve satış yapılabiliyor mu.
• Ekibin elindeki pay: yaratıcının ya da geliştiricinin arzın ne kadarını hâlâ elinde tuttuğu.
• Risk işaretleri: örneğin honeypot, son işlemlerde sahte hacim (wash trading) kalıpları ya da geliştiricinin önceki tokenlerdeki geçmişi.
• Diğer güvenlik kontrolleri: örneğin gizli sahip, kara liste, durdurulabilir transferler ya da doğrulanmamış kontrat kodu.
• Proje doğrulaması: token doğrulanmış projeler listesinde mi, CoinGecko’da ya da tanınmış borsalarda listeleniyor mu. Bunlardan hiçbirine uymayan bir token birkaç puan kaybeder. Büyük bir borsada listelenmek puanlar için bir alt sınır da belirler (“Ortalamayı geçersiz kılabilen durumlar” bölümüne bak).

Likidite puanı nelere bakar?

Likidite puanı yalnızca en büyük havuzu değil, tokenin tüm havuzlarını birlikte sayar.

• Likidite değeri: havuzlardaki para. Küçük havuzlar puan kaybeder; boş bir havuz en düşük puanı alır.
• Havuz yapısı: arzın ne kadarının havuzlarda durduğu; bu pay, o büyüklükteki bir havuzun doğal olarak tutacağı payla karşılaştırılır. Bu doğal paydan çok daha azını tutan bir havuz inceltilmiş görünür. Bu satır likidite tutarsızlığını da kapsar: örneğin tek taraflı bir havuz, fiyatı çok oynatan küçük bir satış ya da birbirinden çok farklı fiyatlar gösteren havuzlar.
• Holder’lar: tokeni kaç cüzdanın tuttuğu; bu sayı, o büyüklükte doğal bir havuzda olacak holder sayısıyla karşılaştırılır.
• Arzın geri kalanı kimlerde: en büyük cüzdanların ne kadar tuttuğu (ilk 10 ve ilk 1 cüzdan) ve cüzdanların birbirine bağlantılı olup olmadığı ya da lansmanda birlikte alım yapıp yapmadığı (paket alımlar). Havuz yapısı ya da holder sayısı doğal bir havuzda görülecek olandan çok farklıysa bu kesintiler en fazla yarısı kadar artırılır. Codex ayrıca en büyük holder grubunu (ilk 10 cüzdan; bağlantılı cüzdanlar daha fazlasını tutuyorsa onlar) arzın havuzlarda duran payıyla karşılaştırır: havuzların tuttuğunun birkaç katına sahip bir grup, havuzların kaldırabileceğinden fazlasını satabilir ve kesinti bu oranla birlikte büyür. Bu karşılaştırma, bileşimi okunamayan yoğunlaştırılmış likidite havuzlarında ve launchpad’inden henüz ayrılmamış bir tokende yapılmaz.
• LP kilidi: likiditenin kilitli ya da yakılmış payı; tüm havuzlar üzerinden, havuz büyüklüğüne göre ağırlıklandırılarak sayılır. Kilit verisi olmayan yan havuz kilitsiz sayılır. Bu satır yalnızca Likidite puanına yazılır.

Hacim puanı nelere bakar?

• Likiditeye göre 24 saatlik hacim: hem çok az hem de aşırı fazla işlem sağlıksız görünür.
• İşlem sayısı: havuzun büyüklüğüyle karşılaştırılır.
• Alış-satış dengesi: alınabilen ama neredeyse hiç satılmayan bir token uyarı işaretidir.
• Rakamların uyumu: örneğin az işlemle ya da az holder’la yüksek hacim veya çok holder’a rağmen neredeyse hiç işlem olmaması, botlara ya da hiç işlem yapmayan holder’lara işaret edebilir.

Puan nasıl oluşur?

Üç puanın her biri taramanın kendi bölümünden gelir. Her bölüm 100 puanla başlar; bölümde bulunan her risk, bir kural tablosuna göre puan düşürür ve bölüm puanı 1 ile 99 arasında tutulur. Codex puanı bu üç puanın eşit ağırlıklı ortalamasıdır; yani ekrandaki sayı, yanındaki üç sayının tam sayıya yuvarlanmış ortalamasıdır.

Bir değer bulunamadığında bu da puan kaybettirir; bu yüzden puanlar temkinli tarafta kalır. Her kesinti, tarama sonucunda ait olduğu bölümde, nedeniyle birlikte listelenir.

Bir tokenin DexScreener’dan alınan havuzları sabit bir sırayla, en büyüğünden başlayarak kaydedilir. Her kayıt bir öncekinin imzasını taşır; bu yüzden sonradan değiştirilen bir kayıt artık zincire uymaz. Toplamlar yalnızca kayıtlardan hesaplanır. Otomatik bir denetleyici sırayı, kayıtlar arasındaki bağları, toplamları ve havuz sayısını kontrol eder. GeckoTerminal, DexPaprika ve Jupiter verileri bu toplamlarla karşılaştırılır. Bunlardan biri çok daha fazla likidite görürse ya da DexScreener’ın token başına 30 havuzluk sınırına ulaşılırsa bir uyarı gösterilir; bu uyarılar puanı değiştirmez. Puan yalnızca denetimden geçen havuz verilerinden hesaplanır. Bir tarama her zaman aynı sırayla ilerler: token, işlem gördüğü ağ, veriler, havuzlar, puan ve hacim.

Ortalamayı geçersiz kılabilen durumlar

Birkaç bulgu ortalamadan sonra uygulanır. Bunlar tarama sonucunda ayrı satırlar olarak gösterilir.

• Kesin risk işaretleri Codex puanını ve Güven puanını 1’e indirir: örneğin doğrulanmış bir honeypot, rug yapılmış bir token, sahte likidite, bilinen bir tokenin kopyası, satışta değerin neredeyse tamamını kesen bir vergi ya da tek bir tokende üç veya daha fazla sahip kontrolü (kara liste, durdurulabilir transferler ve sahibin değiştirebildiği bir vergi gibi).
• İçinde hiç para olmayan bir havuz, Codex puanını ve Likidite puanını 1’e indirir.
• Bir likidite tutarsızlığı tüm puanları birlikte aşağı çeker: tutarsızlık ağırsa puanlar en fazla Aşırı riskli bantta, orta düzeydeyse en fazla Yüksek riskli bantta olabilir.
• Tek bir cüzdanda hâlâ açık olan mint ya da freeze yetkisi, tüm puanları Aşırı riskli bantta tutar.
• Likiditenin çok azı kilitli ya da yakılmışsa bu, Codex puanına ve Likidite puanına bir tavan koyar. Kilitli ya da yakılmış pay %10 veya altındaysa tavan Aşırı riskli banttır. Pay %80 veya üzerindeyse tavan yoktur. Arada ise kilitli ya da yakılmış pay arttıkça ulaşılabilecek en yüksek puan da yükselir.
• Hâlâ launchpad’inde olan, yani henüz normal bir havuza geçmemiş bir tokenin yalnızca Güven puanı vardır. Bu tokenin Codex puanı Güven puanına eşittir, ancak en fazla 65 olabilir. Likidite ve Hacim henüz puanlanmaz.
• Büyük bir borsada listelenen bir token, borsanın seviyesine göre belirlenen bir alt sınırın altına düşemez: bu sınır üst seviye için Çok düşük risk bandı, orta seviye için Orta risk bandıdır. Bu alt sınır Codex puanını ve üç puanın her birini yukarı çeker. Seviye, herkese açık borsa sıralamalarından derlenen, tanınmış borsalardan oluşan kısa bir referans listesine göre belirlenir. Listede olmayan bir borsa alt seviye sayılır, çünkü neredeyse her tokeni listeleyen bir borsada listelenmek bir token hakkında az şey söyler. Düşük seviye, borsanın kendisi hakkında bir hüküm değildir. Kesin bir risk işareti puanı yine de 1’e indirir.

Puan bantları

Güven, Likidite ve Hacim puanları aynı bantları kullanır.

Weekly Token Feed’deki tokenler nasıl seçilir?

Weekly Token Feed son 7 gün içinde Solana, Ethereum, BNB Chain, Base ve Robinhood Chain’de yeni çıkan tokenleri listeler. Liste her gün yeniden oluşturulur ve bir token, havuzu açıldıktan 7 gün sonra listeden çıkar. Codex bir token için ancak yazım anında şu koşulların hepsi sağlanıyorsa sayfa yazar:

• havuz yaşı 24 saat ile 7 gün arasında;
• en az 500 holder;
• son 24 saatte en az 100 bin dolarlık işlem hacmi;
• en az 10 bin dolar likidite;
• RugCheck ve GoPlus’un bildirdiğine göre honeypot yok, bilinen bir tokenin kopyası değil, zaten rug yapılmış değil ve hâlâ açık bir mint ya da freeze yetkisi yok;
• en fazla 2 üçüncü taraf uyarısı ve botla yürütülüyormuş gibi görünmeyen işlemler (24 saatte 1.000 ya da daha fazla işlemi olan bir tokende işlemlerin %95’i veya daha fazlası alımsa ya da ortalama işlem tutarı 5 doların altındaysa, işlemler botla yürütülüyor sayılır).

Bu bir filtredir, güvenlik derecesi değildir. Codex puanı listede gösterilmez: hesaplamak için herhangi bir tokende Tara’ya bas. Varsayılan Codex sırasında ilk 20 yer yalnızca daha sıkı bir ölçütü de geçen tokenlere verilir (havuz en az 3 günlük, en az 50 bin dolar likidite, en az 1.000 holder ve en fazla bir üçüncü taraf uyarısı). Her grubun içinde önce Codex’in otomatik risk tahmininde en az uyarı işareti olan tokenler, ardından likiditesi en yüksek olanlar gelir. Diğer sıralamalar (Köklü olanlar önce, En yüksek likidite, En yeni, En çok işlem gören) olgulara göre yapılan sıralamalardır. Feed’de yer almak bir öneri değildir.

Token sayfaları ve Piyasalar

Feed’deki her tokenin kendi sayfası vardır. Sayfadaki rakamlar, sayfa yazıldığında alınmış bir anlık görüntüdür: fiyat tarayıcında her dakika yenilenir ve canlı likidite kaydedilen rakamın çok altındaysa bir uyarı görünür. Puanlar sayfada hiçbir zaman saklanmaz: Tara’ya bastığında güncel verilerden, yukarıdaki kurallarla hesaplanır. Bir token sayfası, token listede son göründükten sonra 6 ay çevrimiçi kalır.

Piyasalar bölümü ilk 200 kripto paranın fiyatlarını, piyasa değerini, arzını, ağlarını ve borsalarını gösterir; her coin için ayrı bir sayfa vardır. Rakamlar CoinGecko’dan gelir. Her sayfa anlık görüntüsünün tarihini belirtir; fiyatlar ve arz rakamları sayfa açıkken yenilenir.

Diller

Codex İngilizce, Türkçe, Vietnamca, Portekizce ve Rusça olarak kullanılabilir. Dili herhangi bir sayfanın üstündeki menüden seç; seçmezsen sayfa tarayıcının dilinde açılır. Ana sayfa, Piyasalar sayfaları, Weekly Token Feed ve token sayfaları senin dilinde görünür; rehberler ve bu yöntem sayfası ise her dilde ayrı sayfalar olarak da bulunur. Yalnızca metinler değişir: veriler, puanlar ve kurallar her dilde aynıdır. Metinler elle yazıldı ve hata içerebilir; bir çeviri ile İngilizce metin birbirinden farklıysa esas alınan İngilizce metindir.

Veriler nereden geliyor?

İlk 200 kripto paranın fiyatları, piyasa değeri ve arzı CoinGecko’dan gelir. Havuz, likidite, hacim ve işlem verileri DexScreener ve GeckoTerminal’den gelir; havuz toplamlarını çapraz kontrol etmek için DexPaprika ve Jupiter kullanılır.

Holder, yetki, vergi ve güvenlik işareti verileri GoPlus, RugCheck, Jupiter, DexPaprika ve blok gezginleri gibi kaynaklardan gelir; EVM ağlarında ayrıca honeypot.is ile bir satış simülasyonu yapılır. Aynı havuzun aynı rakamını iki kaynak birden bildirdiğinde Codex ikisini karşılaştırır ve birbirinden çok farklı olan rakamları işaretler.

Puanın söyleyemeyeceği şeyler

• Puan, tokenin kodunun bir denetimi değildir.
• Yeni tokenlerin geçmişi azdır, bu yüzden puanları hızla değişebilir.
• Veriler gecikebilir ya da eksik olabilir. Tarama sonucu neyin eksik olduğunu söyler.
• Bir token iyi puan alıp yine de tüm değerini kaybedebilir; düşük bir puan da dolandırıcılık olduğunu kanıtlamaz.
• Puanlar ve etiketler herkese açık verilerden üretilen otomatik işaretlerdir. Kanıt değildirler ve kimseye yönelik bir suçlama da değildirler.

Codex yalnızca bilgi amaçlıdır; yatırım tavsiyesi değildir.